Kinderen dienen een klimaatklacht in bij het VN-Kinderrechtencomité

Zestien kinderen dienden naar aanleiding van de Klimaattop in New York op 23 september een klacht in bij het VN-Kinderrechtencomité. Twee van de zestien kinderen zijn Greta Thunberg en Alexandria Villaseñor. Zij stellen dat overheden te weinig doen om de klimaatcrisis het hoofd te bieden. Doordat overheden onvoldoende maatregelen nemen tegen klimaatverandering, schenden zij de rechten van kinderen.

Klachtenprotocol

De kinderen noemen vijf landen in de klacht: Argentinië, Brazilië, Duitsland, Frankrijk en Turkije. Deze landen ratificeerden alle vijf het Klachtenprotocol. Dit stelt de kinderen in staat direct een klacht bij het VN-Kinderrechtencomité in te dienen. De vijf landen behoren tot de landen die wereldwijd voor de meeste vervuiling zorgen. En ze doen volgens de groep kinderen onvoldoende om klimaatverandering tegen te gaan. De Verenigde Staten behoren ook tot de groep meest vervuilende landen. Maar zij hebben het VN-Kinderrechtenverdrag niet geratificeerd en kunnen daarom niet worden aangesproken. Het is uniek dat kinderen gezamenlijk een klacht indienen bij de VN.

VN steunt kinderen als strijders tegen klimaatverandering

In maart van dit jaar heeft de VN-Mensenrechtenraad in een resolutie al aangegeven dat Staten ruimte moeten geven aan kinderen om op te komen tegen klimaatverandering. Dat was kennelijk niet aan dovemans oren gericht. Een groep van zestien kinderen uit twaalf landen maakt nu gebruik van hun recht om te klagen bij het VN-Kinderrechtencomité over schendingen van het VN-Kinderrechtenverdrag.

De kinderen zijn tussen de 8 en 17 jaar oud. De Zweedse Greta Thunberg (16 jaar) en de Amerikaanse Alexandria Villaseñor (14 jaar oud) zijn twee bekende klimaatactivisten. Daarnaast komen de andere 14 kinderen uit Argentinië, Brazilië, Frankrijk, Duitsland, India, Marshalleilanden, Nigeria, Palau, Zuid-Afrika, Zweden, Tunesië en de Verenigde Staten.

Kinderrechten en klimaatcrisis

In de klacht stellen zij dat Staten vier belangrijke kinderrechten schenden, doordat zij falen de klimaatcrisis aan te pakken. Het gaat hierbij om het belang van het kind (artikel 3), het recht op leven (artikel 6), het recht op gezondheid (artikel 24) en het recht op eigen cultuur (artikel 30) uit het VN-Kinderrechtenverdrag. Hitte, droogte, overstromingen, stormen en luchtvervuiling bedreigen vanaf de geboorte van de kinderen al hun recht op leven. Hun mentale en fysieke gezondheidsklachten, zoals astma, worden alsmaar groter en culturen zullen verdwijnen door de stijgende zeespiegel (bijvoorbeeld de Marshalleilanden) of de smeltende ijskappen (Alaska).

Het belang van het kind (artikel 3) wordt door geen van de Staten als uitgangspunt genomen in het beleid de klimaatcrisis aan te pakken. “Ik word er gewoon boos van. Ze worden verondersteld onze regering te zijn en ze moeten ons beschermen … ze realiseren zich niet dat het minder geld kost als we nu handelen dan als we later handelen”, zegt Iris Duquesne (16) uit Frankrijk.

Volgende stappen

De klacht gaat naar de VN-Kinderrechtencomité. Het VN-Kinderrechtencomité bestaat uit 18 onafhankelijke kinderrechtenexperts. Dit Comité bepaalt of de klacht ontvankelijk is en zal, als dat zo is, de antwoorden van de in de klacht genoemde landen verzamelen. Het Comité doet daarna aanbevelingen aan die landen.

Hoewel de aanbevelingen niet juridisch bindend zijn, hebben deze landen zich ertoe verbonden de aanbevelingen op te volgen. De verplichtingen die zijn vastgelegd in het VN-Kinderrechtenverdrag zijn bindend.