Op 14 november presenteerde Eurochild haar jaarlijkse European Semester Report. Eurochild is een netwerk van Europese kinderrechtenorganisaties die de rechten en het welzijn van kinderen in Europa promoot. Een vast onderdeel van het rapport zijn de landenprofielen. Hierin staat bij elk land waar de uitdagingen liggen op het gebied van kinderrechten. Defence for Children en Save the Children, leden van het Kinderrechtencollectief, leverden een bijdrage aan het rapport.
Armoede
Uit het landenprofiel volgt dat 15,4% van de Nederlandse kinderen risico loopt op te groeien in armoede en op sociale uitsluiting. Armoede in Nederland is afgezwakt, ons land behoort opnieuw tot de top van landen uit de Europese Unie. Toch bestaan er voldoende uitdagingen. Zo benadrukt het rapport de noodzaak maatregelen te nemen voor inclusie voor mensen met een migrantenachtergrond. Hun lagere kansen op werkgebied hebben een negatief effect op inclusie van de tweede generatie kinderen en jongeren.
Ook wordt aandacht besteed aan het Nederlandse toeslagenstelsel. Het landenprofiel van Nederland ziet dit als een succesvolle factor om schuldenproblematiek aan te pakken. Het recent gepubliceerde rapport van de Algemene Rekenkamer laat echter zien dat het stelsel te complex is en tot schulden leidt. Vooral huishoudens met kinderen hebben vaker en langer te maken met toeslagschulden.
In de aanbevelingen van dit jaar staat geen oplossing voor ‘systemic challenges’. Het huidige systeem, waaronder het sociale vangnet, is ontoereikend gezien de structurele armoede in Nederland. Van belang is ook om het tekort aan sociale en betaalbare woningen op de huizenmarkt aan te pakken.
Kinderbescherming
Er zijn nog steeds zorgen om kinderen die alternatieve zorg krijgen en het gebrek aan geschikte plekken. De groepsgrootte en -samenstelling bemoeilijkt een alternatieve pedagogische aanpak, omdat er onvoldoende gekwalificeerd personeel is. Het waarborgen van veiligheid van alle kinderen heeft algauw de hoogste prioriteit. Het tekort aan geschikte plaatsen betekent vaak dat het niet mogelijk is broertjes en zusjes (brusjes) samen te plaatsen in pleeggezinnen. Dit zorgt ervoor dat zij van elkaar worden gescheiden, ook als dit niet in het belang van het kind is.
Er bestaan daarnaast nog altijd zorgen om het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen en het ontbreken van een uniforme definitie en het overzicht hiervan. Verder verblijven kinderen door elkaar op hetzelfde terrein op verschillende soorten ‘titels’ (machtigingen open of gesloten, zowel in de jeugdhulp als jeugd-GGZ) zonder dat een duidelijk onderscheid wordt aangebracht.
Onderwijs
Het rapport besteed aandacht aan onderwijs en aan het tekort aan leraren. Defence for Children en Save the Children benadrukken de ongelijke kansen en scheiding in het onderwijssysteem. Nederland moet werken aan inclusiever onderwijs.
Jeugdparticipatie
De laatste jaren is steeds meer aandacht voor betekenisvolle participatie van kinderen en jongeren. Dit is te zien aan het aantal kinderburgemeesters en kinderraden op gemeentelijk niveau, binnen de politie en jeugdinstellingen. Toch ontbreekt het hen vaak aan kennis van kinderrechten. Er is geen toets om te checken of nieuwe maatregelen en beleid in lijn zijn met de kinderrechten uit het VN-Kinderrechtenverdrag. Uit een enquête van de Nederlandse Jeugdraad volgt dat slechts 34% van de jongeren het verdrag kent. Het is dus noodzakelijk dat politici, beleidsmakers en professionals die met kinderen werken kennis hebben van kinderrechten. Tot slot is verdere training van professionals binnen het jeugdstrafrechtsysteem noodzakelijk en moet gereflecteerd worden of hun handelswijze kindvriendelijk en kindgericht is.
De aanbeveling voor 2020 is dan ook dat Nederland maatregelen neemt om kennis en begrip van kinderrechten te vergroten onder kinderen, jongeren en professionals om betekenisvolle participatie te verzekeren en het belang van het kind centraal te stellen.
