Kinderen in Amsterdam hebben voor het eerst uitgebreid hun mening gegeven aan de Kinderombudsman over hoe het gaat met kinderrechten in de stad. In de in mei 2020 gepubliceerde Kinderrechtenscan (uitgevoerd in opdracht van de gemeente) geven kinderen aan dat er nog veel te verbeteren is. Ze geven tips over participatie, veiligheid en de toegankelijkheid van sociale voorzieningen. De Kinderombudsman roept dan ook op tot een betere kindvriendelijke structuur in het bestuur van de stad, een toegankelijk informatienetwerk voor kinderen en een verandering in de armoedevoorzieningen. Veel kinderen geven aan dat ze graag een Amsterdamse Kinderpas hebben die alle kinderen kunnen gebruiken.
In kaart
Volgens het Kinderrechtenverdrag moeten kinderrechten altijd gewaarborgd worden. Om hierin te blijven ontwikkelen is het belangrijk goed te monitoren en verbeterpunten aan te kaarten. Daarom kwam de gemeente Amsterdam in 2018 met het initiatief jaarlijks een mensenrechtenscan te maken. De kinderrechtenscan is daar de eerste uitwerking van. De Kinderombudsman van Amsterdam, Anne Martien van der Does, nam deze taak op zich, in samenwerking met honderd kinderen en verschillende organisaties die zich inzetten voor kinderrechten. Door middel van interviews met kinderen, ouders en professionals is in kaart gebracht hoe de naleving van kinderrechten zich verhoudt in Amsterdam. Met speciale aandacht voor een aantal kwetsbare groepen: kinderen die opgroeien in armoede, gevluchte kinderen, kinderen met een beperking of van ouders met een beperking en LHBTIQ+-kinderen.
Veiligheid, gehoord worden en voorzieningen
Kinderrechtencollectief-lid Defence for Children droeg bij aan het opstellen van het kinderrechtenkader voor de scan. Voor de uitwerking van dit onderzoek is specifiek gekeken naar drie soorten rechten: provisierechten, protectierechten en participatierechten. Deze gaan over de veiligheid van het kind, gehoord worden en voorzieningen. Uit resultaten blijkt dat veel kinderen zich veilig voelen in Amsterdam, maar dat deze veiligheid direct linkt aan ouderschap. Kinderen voelen zich veilig in openbare ruimtes door het bijzijn en de bescherming van hun ouders. Het is dan ook belangrijk te streven naar betere veiligheid op straat, ook zonder de aanwezigheid van ouders. Daarnaast voelen veel kinderen zich niet goed vertegenwoordigd in de stad, terwijl ze wel goede ideeën hebben: over een jongerenrechtbank, bewustwordingscampagnes en straatcoaches. Er is te weinig informatie beschikbaar en er is veel twijfel of er wat mee gedaan wordt als er wél naar kinderen geluisterd wordt. Ten slotte zijn veel kinderen tevreden over de voorzieningen in Amsterdam, maar zijn deze nog niet voor alle kinderen toegankelijk. Daarom pleiten veel kinderen voor een algemene kinderpas, die voor elk kind beschikbaar is en daarmee gelijkheid promoot.
Kinderen barsten van de ideeen
Er zijn vele initiatieven die kinderrechten nog waarborgen in Amsterdam. De Kinderombudsman Amsterdam raadt aan aan te sluiten bij het Child Friendly City netwerk en daarmee de Vreedzame Stad initiatieven uit te breiden tot alle kinderrechten. Ze raadt ook aan de criteria van Defence for Children voor deze Kinderrechtenscan te gebruiken om een kindvriendelijke bestuurscultuur en structuur te ontwikkelen. Kinderen zelf barsten in ieder geval van de ideeën en willen heel graag dat er naar hen geluisterd wordt. De eerste stap voorwaarts is de tips uit de Kinderrechtenscan serieus te nemen en kinderen te laten weten wat de gemeente Amsterdam daar mee gaat doen.
