Op 23 augustus heeft de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen het rapport ‘Brede blik op slachtofferschap’ gepubliceerd. De publicatie gaat over een onderzoek naar de achtergronden van slachtoffers van seksuele uitbuiting en seksueel geweld tegen kinderen. De conclusie is dat het voor de bescherming van slachtoffers noodzakelijk is om breder te kijken dan naar het seksueel geweld en de seksuele uitbuiting alleen.
Kenmerken en achtergronden
Het meemaken van seksueel geweld heeft vaak een grote impact op het leven van slachtoffers. Het is belangrijk om niet alleen naar de gevolgen van seksueel geweld te kijken. Om slachtoffers zo goed mogelijk te kunnen helpen, is het ook noodzakelijk om zicht te hebben op wat er in hun levens speelt voordat zij seksueel geweld of seksuele uitbuiting meemaken. Kenmerken en achtergronden zijn nooit de reden dat personen slachtoffer worden, maar hebben wel invloed op hoe mensen seksueel geweld en seksuele uitbuiting meemaken en hoe zij het beste kunnen wordt beschermd tegen verder misbruik en ondersteund kunnen worden in hun herstel.
Problemen of kwetsbaarheden
Het onderzoek brengt persoonlijke factoren en omgevingsfactoren van bij de politie gemelde slachtoffers in kaart en geeft weer hoe deze afwijken van leeftijdsgenoten van wie geen seksueel geweld of seksuele uitbuiting bij de politie is gemeld.
Het onderzoek toont aan dat op verschillende vlakken blijkt dat slachtoffers van seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting, andere achtergronden hebben dan leeftijdsgenoten. Slachtoffers hebben bijvoorbeeld vaker een licht verstandelijke beperking en ze hebben vaker dan leeftijdsgenoten al eerder hulpverlening ontvangen in verband met verslavingen of psychische problemen. Ook wordt gezien dat slachtoffers vaker voortijdig schoolverlater zijn en dat zij sociaaleconomisch kwetsbaarder zijn.
Het is – los van het seksueel geweld of de seksuele uitbuiting – belangrijk om bewust te zijn van de context waarin slachtoffers zich bevinden. De omstandigheden van slachtoffers, zowel sociaal, financieel als emotioneel, kunnen namelijk zowel een steun als belemmering zijn in de bescherming van slachtoffers.
Passende hulp
Slachtoffers van seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting hebben recht op passende hulp om te herstellen. Om dit aan te pakken is het nodig om breder te kijken dan naar de problematiek van seksueel geweld en uitbuiting alleen. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat de hulpverlening kennis heeft over de achtergrondsituatie van slachtoffers en mogelijke overige problematiek om de juiste bescherming en ondersteuning bij herstel te kunnen bieden.
Slachtoffers zijn het meest gebaat bij een aanpak die aansluit op zijn of haar unieke omstandigheden en behoeften. Zo is soms schuldhulpverlening nodig of specifieke behandelzorg in verband met psychische problematiek of verslaving. Ook is het soms belangrijk om de hulpverlening te richten op het hele gezin of moet er juist rekening mee worden gehouden met het feit dat een slachtoffer geen vangnet heeft in de thuissituatie.
Brede blik is noodzakelijk
De samenhang tussen kwetsbaarheden en het meemaken van seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting is vaak ingewikkeld. Sommige slachtoffers hebben te maken met ingewikkelde en meervoudige problematiek en bij anderen staat het seksueel geweld of de seksuele uitbuiting op zichzelf. Een goed beeld van de verschillende factoren die een rol spelen in het meemaken van seksuele uitbuiting is van belang om slachtoffers tijdig te signaleren en de juiste hulp en bescherming te kunnen bieden. Om seksueel geweld tegen kinderen en seksuele uitbuiting aan te pakken is het daarom noodzakelijk om breder te kijken naar deze vormen van geweld alleen.
